Met de ondertekening van de engagementsverklaring zetten de deelnemers hun ambitie om in actie. Ze brengen uitdagingen en kansen binnen hun waardeketen in kaart en voeren minstens één concrete actie of project uit binnen hun onderneming of samen met schakels in de keten. Met deze Green Deal neemt de Vlaamse overheid het initiatief om ondernemingen en partners rond deze uitdaging samen te brengen. Zo erkent ze het strategische belang van duurzame en weerbare waardeketens voor de toekomst van de Vlaamse economie.

Wat is een Vlaamse Green Deal?

Een Green Deal is een vrijwillige samenwerking waarin de Vlaamse overheid, ondernemingen, sectororganisaties, kennisinstellingen, ngo’s, experten en intermediairen samen leren, experimenteren en concrete acties uitvoeren rond een gedeelde duurzaamheidsuitdaging.

Internationale waardeketens onder druk

Internationale ontwikkelingen maken duidelijk hoe kwetsbaar waardeketens kunnen zijn. De recente verstoringen rond de Straat van Hormuz illustreren hoe een geopolitieke crisis wereldwijd kan doorwerken in energie, transport en bevoorrading. Ook klimaatverandering, grondstoffenschaarste, nieuwe technologieën en veranderende regelgeving kunnen waardeketens onder druk zetten.

Voor kmo’s is het daarom belangrijk om te weten waar grondstoffen en producten vandaan komen, van welke leveranciers ze afhankelijk zijn en waar de grootste risico’s zitten. Met dat inzicht kunnen bedrijven gerichter maatregelen nemen, bijvoorbeeld door afhankelijkheden te verminderen, leveranciersrelaties te versterken, grondstoffen efficiënter te gebruiken, nieuwe samenwerkingen aan te gaan en innovatieve oplossingen te ontwikkelen.

Minder milieudruk, slimmer omgaan met grondstoffen

Een belangrijk deel van de milieu-impact van een product ontstaat buiten de eigen bedrijfsmuren, bijvoorbeeld bij de ontginning van grondstoffen, de productie door leveranciers of het transport. Door beter te begrijpen waar die impact in de waardeketen zit, kunnen ondernemingen samen met ketenpartners gericht stappen zetten, bijvoorbeeld rond emissies, ontbossingsrisico’s, grondstoffengebruik of circulaire oplossingen.

Ook mensen maken deel uit van de waardeketen

Waardeketens gaan niet alleen over grondstoffen, producten en emissies, maar ook over de mensen die er deel van uitmaken. Problemen zoals slechte arbeidsomstandigheden of dwangarbeid kunnen ook gevolgen hebben voor ondernemingen verderop in de keten, bijvoorbeeld door reputatieschade, bijkomende vragen van klanten of het wegvallen van een belangrijke leverancier.

Tegelijk kunnen ondernemingen via hun aankoopbeleid en relaties met leveranciers een positieve impact hebben. Door risico's in de keten tijdig op te sporen en samen met leveranciers aan te pakken, versterken ze niet alleen hun eigen positie, maar dragen ze ook bij aan betere arbeidsomstandigheden, minder milieuschade en meer respect voor mensenrechten. Ook Vlaamse kmo's kunnen daarin een belangrijke rol spelen.

Sociale economie als partner

De Green Deal verkent daarnaast hoe maatwerkbedrijven en andere ondernemingen uit de sociale economie als partner kunnen bijdragen aan sterkere waardeketens. Expertise rond onder meer herstel, hergebruik en lokale productie kan bedrijven helpen om bepaalde activiteiten anders te organiseren en tegelijk lokale economische activiteit en inclusieve tewerkstelling te versterken.

Gratis begeleiding voor Vlaamse kmo’s

Vlaamse ondernemingen uit alle sectoren kunnen nog aansluiten bij de Green Deal Waardeketens. Voorkennis over due diligence of duurzaam ketenbeheer is niet vereist en deelname is gratis. Grote ondernemingen kunnen samenwerken met leveranciers. Intermediairen, sectororganisaties en kennispartners kunnen hun expertise en netwerk inzetten.

De Green Deal loopt drie jaar. Binnen die periode worden praktijkgerichte modules georganiseerd waarin kmo’s gedurende één jaar drie collectieve sessies volgen en tussendoor een concreet project uitvoeren binnen hun eigen waardeketen. In de volgende jaren worden nieuwe modules georganiseerd, die verder bouwen op de ervaringen en noden uit de praktijk.